Bijna alles in een kerk verwijst wel ergens naar.

Als je de Allemanskerk nadert zie je de toren. De toren wijst naar de hemel, de wijdsheid van Gods schepping die veel groter is dan wij kunnen zien of begrijpen

Op de toren staat een kruis. Dat verwijst naar het leven en sterven van Jezus Christus. Jezus Christus leefde en leerde in Israel en werd gedood doordat hij genageld werd aan een houten kruis omstreeks het jaar 33. Hij was het slachtoffer van mensen die hem als een bedreiging zagen voor hun manier van leven, hun idealen en verworvenheden. God deed hem opstaan tot nieuw leven. Zo werd het kwaad en de dood overwonnen. Hij beloofde zijn volgelingen dat zij dezelfde weg zouden gaan: een weg van weerstand en lijden, maar een weg met God. Door zijn leven, sterven en nieuw leven heeft Jezus de bedorven relatie met God vernieuwd.

Kerkklokken

Als er een dienst is luiden de klokken. Op de afbeelding is de grote klok in de toren te zien. De klok heeft een inscriptie:

INT JAER 1638 BEN ICK DOEN MAKEN ENDE TOT OUDCASPEL GEKOMEN VOOREERST HINDRICH JANS VADER EN WILLEM KORNELISEN BOUIS SIN MIN KERCKMEESTERS DOEN GEWEEST SOLI DEO GLORIA ASSUERUS KOSTER ME FECIT AMSTELERDAMI ANNO 1638. TOT OUT CARSPELS KERCK BEHOOR ICK ICK ROEP U TOT GODTS WOORT GELICK EN VERKONDIGE U DIE VRE BEQUAEM ENDE OOCK VREUCHDE U ANGENAEM EN OOCK DROEFHEIT IN STEDE WEEST HIERIN VERDULDICH MEDE".

Op de scheiding van het schip en het koor van de kerk staat ook een kleine klokkenstoel. Deze klokken worden geluid tijdens het bidden van het gebed dat Jezus zijn leerlingen leerde:

Onze Vader die in de hemel zijt, uw Naam worde geheiligd, uw Koninkrijk kome, uw wil geschiede, op aarde zoals in de hemel. Geef ons heden ons dagelijks brood en vergeef ons onze schulden, zoals ook wij onze schuldenaars vergeven. En leid ons niet in verzoeking maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in eeuwigheid. Amen

Als je door de ingang naar binnen komt loop je door de toren de kerkruimte in.

Bij de ingang vind je liedboeken waarin de liederen staan die tijdens de dienst gezongen kunnen worden. Bij protestantse gelovigen speelt het zingen een grote rol in de omgang met God.

Bij de ingang is ook een orde van dienst te vinden, een algemene (Klik hier voor de algemene orde van dienst) of een speciale voor de betreffende dienst..

Naast de ingang is een wenteltrap naar de torenkamer, die wel gebruikt wordt voor speciale muzikale en dramatische momenten in de eredienst. In de paasnachtdienst wordt bijvoorbeeld het evangelie van de verrijzenis van de Heer vanuit de toren gelezen, waarna de nieuwe paaskaars van achteren naar voren gebracht wordt en het licht verspreid wordt onder de aanwezigen.

Het Schip en de Zijbeuken

De kerkruimte bestaat uit een zogenaamd "schip" met aan weerszijden "zijbeuken". De zuilen staan op de scheiding van schip en zijbeuk. Het schip was bedoeld als de ruimte van samenkomst voor de gemeente, in de zijbeuken waren in de middeleeuwen doorgaans kapellen van de gilden, de beroepsbroederschappen.

Het Koor

In het verlengde van het schip is het "koor" van de kerk. Dat het koor zo groot is laat vermoeden dat er een kleine groep kloosterlingen was die daar hun 'getijdengebeden' hielden. (klik hier voor meer over getijdengebeden) Het koor was bedoeld voor de priesters en eventuele religieuzen (monikken, kloosterzusters, een kapittel o.i.d.)

Psalmbord

Op de scheiding van koor en schip hangen de psalmborden, waarop de psalmen en gezangen aangegeven staan die in de dienst gezongen worden. Bij speciale gelegenheden is er een gedrukte 'orde van dienst' of 'liturgie' waarop de orde en de liederen staan aangegeven

De Paaskaars

Op de scheiding van het schip en het koor staat de Paaskaars. Tijdens de diensten is deze ontstoken als teken van Gods aanwezigheid die Hij toegezegt heeft 'als twee of drie bijeen zijn in mijn Naam..'

Doopvont

Op het koor staat rechts een doopvont, een grote schaal waarin doopwater gegoten kan worden om te gebruiken bij het eerste inwijdingsritueel van nieuwe gelovigen. In onze kerk zijn dat doorgaans jonge kinderen, maar ook volwassenen kunnen (op belijdenis) gedoopt worden. De doop is in de naam van de Vader en de Zoon den de heilige Geest. Voor meer over de betekenis van de doop, klik hier.

De Tafel

De tafel die op het koor staat is een avondmaalstafel. De avond voor Jezus Christus gekruisigd werd heeft hij het avondmaal ingesteld terwijl hij met zijn discipelen het Pesachmaal vierde (het feestmaal ter herdenking van de bevrijding uit Egypte). Het gedachtenismaal dat Jezus Christus instelde was als herinnering en actualisering van de bevrijding van de dood bedoeld. Voor meer over de betekenis en de beleving van de Tafel van de Heer, klik hier.

Op de tafel in het koor ligt de bijbel die geschonken werd bij de ingebruikname van de nieuwe hervormde kerk in Noord-Scharwoude in 1934 na het afbranden door blikseminslag van de middeleeuwse kerk van Noord-Scharwoude. Voor meer over de 4 kerken die in Noord-Scharwoude de afgelopen eeuw in gebruik waren bij de Gereformeerden en Hervormden, klik hier.

In protestantse kerken ligt vaak een bijbel zichtbaar op de tafel, als teken dat God zich in het bijzonder in zijn Woord openbaart. Voor meer over de bijbel, klik hier.

De Antependia

Over de tafel hangt een kleed, een zogenaamd antependium. Dit kleed heeft de kleur van de actuele periode van het kerkelijk jaar.

Voor meer over het kerkelijk jaar en de kleuren, klik hier.

De kaarsen op de tafel

Op de tafel staan twee kaarsen aan weerszijden van het midden. Oorspronkelijk werden zij geplaatst voor de verlichting, maar omdat gelovigen de woorden van de Bijbel, de Heilige Schrift, beleven als een licht op hun pad (ps 119), worden de twee kaarsen wel als symbolen gezien van het Oude en het Nieuwe Testament. Ze worden symbolisch ontstoken omdat in de dienst de woorden van de Schriften klinken en uitgelegd worden. Aan het begin van de dienst wordt een drietal kaarsen aangestoken op een kandelaar die een geschenk is van de partnergemeente in Tiszaszentimre, Hongarije. (Voor meer over het contact met Hongarije, klik hier.) Drie verwijst naar de volledigheid of volheid van God, ook wel onder woorden gebracht als de Drieëenheid.

Doopboom

In de rechter zijbeuk is tegen de wand een Doopboom aangebracht. Als een kind gedoopt wordt, komt er een blaadje met zijn/haar naam aan de boom. Als de kinderen afscheid van de kinderdienst nemen en/of bij het verlaten van de basisschool wordt het blaadje aan hen gegeven als teken van de bij hun leeftijd passende grotere zelfstandigheid, ook in het geloof. De doopboom is geschonken door de weduwe van Ds Gerrit van Arkel, die in de oorlog omkwam bij een treinbeschieting.

collectezakken

Achterin de kerk hangen de collectezakken. Er wordt niet alleen gecollecteerd om de kosten van het kerkelijk levne te bestrijden, maar ook voor diaconale doelen. Voor meer over diaconaat, klik hier.

prikbord:diaconaal project, jeugd etc.

In de rechter zijbeuk hangt een mededelingenbord dat voor een groot deel gewijd is aan diaconale projecten, bijvoorbeeld in Hongarije. Klik hier voor meer over het contact met Hongarije.

Orgel

Om de gemeentezang te begeleiden in de grote kerkruimte is in de loop der eeuwen het orgel ontwikkeld. Het tegenwoordige orgel is gebouwd door Hubert Schreurs, Orgelbouwer te Amsterdam, op initiatief van Hendrik Timmerman, Organist te Oudkarspel. Het orgel heeft een frans karakter. De goede akoestiek in de kerk.en het bijzondere karakter van het orgel maken de kerk zeer geschikt voor musiceren.Klik hier om de dispositie van het nieuwe orgel te zien, en het kerkraam dat herinnert aan de brand. Klik hier om het oude orgel te zien

De ramen in het koor.
Na de brand werd het koor weer in ere hersteld en werden er vier ramen geschonken door: De Noord-Hollandse Brandwaarborg Maatschappij (links), Houthandel Eecen (rechts), de orgelbouwers Adema-Schreurs en de Groenveldstichting.

rt.

Links het Schreurs raam ter herinnering aan het Adema orgel dat in vlammen opging, en het bouwen van het nieuwe (Adema)Schreurs orgel. Het herinnert eraan dat God geloofd wordt met muziek en zang. Dat was al zo in bijbelse tijden. Ook in de kerkgeschiedenis blijkt muziek mensen steeds weer geholpen te hebben in hun omgang met God. Vreugde, maar ook verdriet worden met muziek geuit, maar dringen ook door middel van muziek diep bij mensen binnen. Muziek gaat aan woorden voorbij en brengt daarom misschien ook wel dichter bij het geheimenis van God. Rechts het Groenveld raam dat herinnert aan de ondersteunende rol van de Groenveld Stichting die de nalatenschap van de 18e eeuwse burgemeester Groenveld beheert en de opbrengst ten goede doet komen aan de Allemanskerk. Zijn geloof leeft in zijn bijdrage aan de kerk nog zichtbaar voort

In 2001 kwamen daar twee ramen bij, geschonken door Maartje en Dick Barten.

Zij wilden hiermede hun verbondenheid met de niet meer bestaande of in gebruik zijnde kerkgebouwen in Noord-Scharwoude en hun familieleden die in het verleden onze gemeente hebben gediend tot uitdrukking brengen. Het ontwerp is van Ingeborg van Bleisem en de uitvoering was in handen van glazenier Jan Hoebe.

Voor meer informatie over het totstandkomen van de ramen, klik hier.

Voor een beschouwing over de betekenis van de ramen voor de kerkgemeenschap, klik hier.

De knielbank

Op het koor staat een oude knielbank die gebruikt wordt bij huwelijksvieringen en gebruikt kan worden bij bevestiging in het ambt en belijdenis

Begraven in en om de kerk

In vroegere eeuwen werden belangrijke mensen in de kerk begraven en anderen om de kerk op het kerkhof. Daarmee werd uitgedrukt dat ze door de dood niet uit het bereik van Gods genade verdwenen, maar zoals een graankorrel gezaaid werden op de Godsakker voor de grote oogst.

De krypte

Onder het koor bevindt zich een grafkelder van de Heer van Oud Carspel. In het vernieuwde register van 1730 staat onder nummer 11 op de eerste regel: "op het hooge Choor Graf 1-2 de Ingang in de Heer's kelder". In deze kelder werd onder meer bijgezet Joan van Stalburg, predikant te Oudkarspel van 1743 tot zijn dood in 1777.

De grafzerken op het koor.

Op het koor bevinden zich 28 fraai bewerkte grafstenen, waarvan de oudste dateert uit 1574. Een overzicht van de inscripties en nadere gegevens zijn opgenomen in een lijst, die op verzoek beschikbaar is.

Hier leyt . Begra / ven . Pieter . Fol / kertsz: Moerbeek /is. Gerust. Den 6 / Novembris /Ao 1638

Hier. Leyt. Begra /ven. Maertgen, / Pieters . Dr: syn / Huysvrow . Is. gerust den. 7. /DecembrisAo 1630

Een groot verschil in opschriften is te merken op het kerkhof van Oudkarspel met dat van Noord-Scharwoude. In Noord-Scharwoude is er een duidelijke traditie om troostende schriftgedeelten uit de Bijbel op de zerk aan te brengen. In Oudkarspel is daar weinig van te vinden.